Akademik Yaşamda Erteleme Sorunu

Akademik Yaşamda Erteleme Sorunu  

“Bilgisayar açık, ödev dosyası masaüstünde duruyor. “Birazdan başlarım,” diyorsun. Ama bir bakmışsın YouTube’da “sadece bir video” izliyorsun. Saat ilerliyor, suçluluk hissi başlıyor. Sonra kendine “yarın kesin başlıyorum” diyorsun… Tanıdık geldi mi? İşte bu döngü, akademik yaşamda en yaygın sorunlardan biri olan erteleme davranışının günlük hayattaki karşılığıdır. 

“Sonra yaparım, bu akşam hallederim, zaten daha çok var.” Bu tür söylemler pek çok öğrencinin sıkça kullandığı, erteleme davranışının dışa vurulmuş hâlidir. Ödevler, sınava hazırlık süreçleri ve uzun vadeli akademik hedefler bazı zamanlarda son ana bırakılmaktadır. Hatta yapılan araştırmalarda, üniversite öğrencilerinin yaklaşık %70’inin akademik hayatta erteleme davranışı gösterdikleri; Türkiye’de yapılan benzer bir çalışmada ise öğrencilerin %54’ünün erteleme yaptıkları tespit edilmiştir. Erteleme davranışının yaygın olarak görülmesine paralel olarak, akademik başarı düşüklüğü, stres ve kaygıda artış görülebilmektedir. 

Araştırmalardan Ne Öğreniyoruz? 

Araştırmalar, düzenli bir çalışma planı yapan öğrencilerin yalnızca %20’sinin erteleme davranışı gösterdiğini; buna karşılık plansız çalışan öğrencilerde bu oranın %70’e çıktığını ortaya koyuyor. Yani, basit bir zaman planlaması bile büyük bir fark yaratabiliyor. 

Erteleme anlık veya kısa vadede rahatlatıcı görünse de uzun vadede akademik başarıda düşüş, suçluluk ve yetersizlik hissinde artış, yoğun kaygı, stres ve benlik imgesinde azalma gibi sonuçlara yol açabilir. 

Ancak akademik erteleme davranışı öğrenilmiş bir davranıştır; dolayısıyla değiştirilebilir. 

Akademik Yaşamda Erteleme Nedenleri; 

Aslında bu durumu tek nedene bağlayamayız bunun çokça nedeni olabilir: 

1. Mükemmelliyetçilik: Yapılacak işi kusursuz yapma isteği beraberinde kusursuza ulaşmak için hiç başlamamayı getirebilir. 

1. Başarısızlık Korkusu: Yapamazsam düşüncesi görevden kaçmaya neden olabilir. Oysa başarısız olsa dahi ben yaptım demek başlamamaktan daha iyidir. 

1. Motivasyon Eksikliği: Görevi anlamsız bulmak onu ertelemeye neden olabilir. 

1. Zaman Yönetimi Sorunları: Planların yetersiz olması görev birikimine neden olabilir. 

Erteme anlık veya kısa vadede rahatlatıcı görünse de uzun vadede akademik başarıda düşüş, suçluluk-yetersizlik hissinde artış, yoğun kaygı ve stres, benlik imgesinde düşüş gibi sonuçlara yol açabilir. 

Akademik erteleme davranışı öğrenilmiş bir davranış olduğu için değiştirilebilir: 

1. Görevleri parçalara bölmek. 

1. Gerçekçi hedefler belirlemek. 

1. İçsel motivasyonu arttıracak şekilde güdülenmek. 

1. Çalışma süresi için zaman sınırı koymak. 

1. Günlük hayattaki görevlerde de ertelemeyi azaltmaya çalışmak. 

Bu gibi sürekliliği yüksek ama iş gücü görece ağır olmayan davranışlar erteleme davranışını azaltmaya yardımcı olabilir.  

Sonuç olarak, erteleme bir kader değildir; değiştirilebilir bir alışkanlıktır. Mükemmel olma çabası ya da başarısızlıktan korkmak yerine, küçük adımlarla başlamak bile büyük bir fark yaratabilir. Unutmayalım ki, mükemmel zaman hiçbir zaman gelmez, ama ilk adımı attığımız anda süreç başlar. Her gün biraz daha planlı, biraz daha kararlı olmak bile akademik yaşamda büyük bir dönüşümün kapısını aralayabilir.